Poreklo hrvatskog i srpskog jezikaKada je sada već davne 1850. godine između tadašnjih hrvatskih, odnosno srpskih književnika koji su bili najčuveniji u to doba, postignut vrlo značajan dogovor niko nije ni slutio da će nakon nešto više od jednog veka doći do tako velikog raskola između dva jezika koja vode poreklo iz istog, što i jeste u neku ruku bila simbolika ovog čuvenog književnog dogovora, koji je u velikoj meri obeležio i srpsku, ali i hrvatsku istoriju jezika, pa čak možemo i reći i nacionalnu istoriju.
Te godine su se u Beču sastali sa jedne strane Vuk Karadžić i Đura Daničić, kao srpski predstavnici, a sa druge 5 stručnjaka za hrvatski jezik i to: Ivan Mažuranić, Vinsko Pacel, Ivan Kukuljević Sakcinski, Stjepan Pejaković i Dimitrije Demetar. Organizator ovog susreta je bio nadaleko čuveni Franc Miklošič, koji je nadaleko poznat po tome što je veći deo života proučavao slovenske jezike, te je ostavio neizbrisiv trag u oblasti filologije.
Bečki književni dogovor je organizovan na inicijativu tadašnje vlade Austrije, koja je imala za cilj da njime na neki način postigne jednakost jezika, a zapravo je poenta bila u tome da se polazilo od osnove da srpski i hrvatski jezik treba ujednačiti u svim poljima, uzevši u obzir da potiču iz istog korena, odnosno da su u pitanju jezici koji imaju istovetno poreklo.
Kasnije svi znamo šta se događalo, ali je dobro podsetiti se i istorije. Tako je na srpskom jeziku marljivo radio Vuk Stefanović Karadžić, koji je uspeo ne samo da ga pojednostavi, već i da otrgne od zaborava brojne reči iz srpskog naroda koje je sve smestio u čuveni “Veliki srpski rječnik”, sa ciljem da ih ostavi pokoljenjima. A sa druge strane, za napredak hrvatskog jezika je zaslužan Ljudevit Gaj, koji je i ostao upamćen kao čovek koji je uspeo da oformi i zvanično latinično pismo hrvatskog jezika, iako to nije učinio odmah, već postepeno.
Posebno je zanimljiv podatak da je Ljudevit Gaj najpre pokušao da reformiše hrvatsko latinično pismo po uzoru na Ritera Vitezovića, da bi kasnije pojedine grafeme preuzeo iz češkog jezika, ali je najzanimljivije to što je predlog za pisanje grafeme đ dao ni manje ni više nego čuveni srpski filolog, Đuro Daničić.
Takođe, ne treba zaboraviti ni to da je najznačajniji uzor Ljudevitu Gaju bio upravu češki jezik i njegove osobenosti, te da je on na poseban način uspeo da uvede niz glasovnih promena koje je preuzeo upravo iz ovog jezika, a od kojih su se mnoge u velikoj meri očuvale sve do današnjih dana.
Iako se i danas mogu čuti različita mišljenja o srodnosti hrvatskog i srpskog jezika, ma ko da hoće to da prizna ili ne, tek činjenica je da se ljudi koji govore hrvatskim jezikom bez ikakvih poteškoća razumeju sa ljudima koji se služe srpskim jezikom. Tako da za svakoga kome nije na prvom mestu nacionalizam u negativnom kontekstu ovo je sasvim dovoljno da shvati da su u pitanju jezici koji imaju isti koren. A za one druge, koji to ne mogu ili ne žele da priznaju, predlažemo da se prave kao i da nisu pročitali ovaj tekst.

Komentiraj

Please enter your comment!
Please enter your name here